BÀN CHÂN BẸT Ở TRẺ NHỎ: DẤU HIỆU NHẬN BIẾT VÀ CÁCH XỬ LÝ

Bàn chân bẹt ở trẻ nhỏ có phải bất thường?

Bàn chân bẹt là tình trạng vòm dọc phía trong lòng bàn chân hạ thấp hoặc gần như không biểu hiện khi trẻ đứng và chịu trọng lượng cơ thể. Đây là hình thái khá thường gặp trong những năm đầu đời. Ở trẻ sơ sinh và trẻ mới biết đi, lớp mô mềm dưới lòng bàn chân còn tương đối dày, trong khi hệ xương, cơ, gân và dây chằng chưa hoàn thiện nên bàn chân thường trông phẳng hơn.

Khi trẻ lớn lên, cấu trúc bàn chân tiếp tục phát triển và vòm chân có thể dần rõ hơn. Vì vậy, chỉ dựa vào hình ảnh lòng bàn chân phẳng chưa thể xác định trẻ mắc bàn chân bẹt bệnh lý.

Bàn chân bẹt có thể tồn tại dưới dạng linh hoạt hoặc cứng. Với dạng linh hoạt, vòm chân có thể xuất hiện khi trẻ ngồi, nhấc chân khỏi mặt đất hoặc nhón gót. Nếu trẻ không đau và vận động bình thường, tình trạng này thường không gây ảnh hưởng đáng kể. Ngược lại, bàn chân bẹt cứng thường ít thay đổi theo tư thế và có thể đi kèm đau hoặc hạn chế vận động.

Những yếu tố có thể liên quan đến bàn chân bẹt

Sự hình thành vòm bàn chân chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố. Đặc điểm gia đình có thể đóng vai trò nhất định, bởi cấu trúc xương, độ linh hoạt của dây chằng và hình thái bàn chân có xu hướng mang tính di truyền.

Một số trẻ có thể gặp bất thường về cấu trúc xương hoặc các mô nâng đỡ vòm chân. Bên cạnh đó, cơ bàn chân và cẳng chân yếu, dây chằng quá mềm hoặc một số vấn đề liên quan đến hệ thần kinh – cơ cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng giữ vòm.

Thừa cân cũng là yếu tố cần lưu ý vì trọng lượng cơ thể tăng làm bàn chân phải chịu tải lớn hơn. Tuy nhiên, không nên cho rằng một thói quen chăm sóc đơn lẻ như đi chân đất hoặc sử dụng giày dép có đế phẳng là nguyên nhân trực tiếp gây bàn chân bẹt. Hình thái bàn chân được quyết định bởi sự kết hợp của nhiều yếu tố phát triển và cấu trúc.

Dấu hiệu bàn chân bẹt cha mẹ nên chú ý

Nhiều trẻ có bàn chân bẹt nhưng hoàn toàn không có triệu chứng. Trẻ vẫn có thể đi bộ, chạy, nhảy và tham gia các hoạt động thể chất như bình thường.

Ngược lại, một số biểu hiện có thể cho thấy bàn chân đang ảnh hưởng đến chức năng vận động. Cha mẹ nên chú ý nếu trẻ thường xuyên than đau hoặc mỏi chân, đau quanh gót và mắt cá chân, nhanh mệt khi đi bộ, ngại chạy nhảy hoặc dễ vấp ngã.

Bàn chân hoặc cổ chân đổ vào trong khi đứng, dáng đi thiếu ổn định hoặc sự khác biệt rõ rệt giữa hai bên chân cũng là những dấu hiệu cần theo dõi. Đặc biệt, nếu bàn chân cứng, đau kéo dài, hạn chế vận động hoặc chỉ bẹt rõ ở một bên, trẻ nên được kiểm tra để tìm nguyên nhân.

Cách kiểm tra sơ bộ tại nhà

Cha mẹ có thể cho trẻ đứng trên mặt phẳng và quan sát bàn chân từ phía sau. Khi trẻ nhón gót, nếu vòm chân xuất hiện trở lại thì có thể gợi ý bàn chân bẹt linh hoạt.

Một cách khác là quan sát dấu chân khi trẻ đứng trên giấy hoặc bề mặt phù hợp. Dấu chân bao phủ gần như toàn bộ lòng bàn chân có thể cho thấy vòm chân thấp. Tuy nhiên, phương pháp này chỉ mang tính tham khảo và không thể thay thế thăm khám chuyên môn.

Để đánh giá chính xác, cần xem xét cả độ linh hoạt của vòm chân, trục bàn chân, khả năng vận động, sức mạnh cơ và dáng đi. Vì vậy, cha mẹ không nên tự kết luận chỉ dựa trên dấu chân.

Điều trị bàn chân bẹt ở trẻ như thế nào?

Không phải trường hợp nào cũng cần điều trị. Nếu trẻ không đau, không hạn chế vận động và bàn chân có tính linh hoạt, bác sĩ có thể khuyến nghị tiếp tục theo dõi sự phát triển.

Khi có triệu chứng, hướng xử lý phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ ảnh hưởng. Một số trẻ có thể được hướng dẫn các bài tập phù hợp nhằm tăng cường cơ bàn chân, cẳng chân, cải thiện khả năng giữ thăng bằng và kiểm soát chuyển động.

Dụng cụ hỗ trợ vòm hoặc đế chỉnh hình có thể được cân nhắc trong một số trường hợp có đau hoặc rối loạn chức năng. Cha mẹ không nên tự mua và sử dụng lâu dài khi chưa có đánh giá phù hợp, bởi mỗi trẻ có cấu trúc và mức độ bẹt khác nhau.

Phẫu thuật không phải phương pháp điều trị thường quy đối với bàn chân bẹt đơn thuần ở trẻ. Biện pháp này chỉ được cân nhắc trong một số trường hợp đặc biệt, chẳng hạn bàn chân bẹt cứng, đau kéo dài, có bất thường cấu trúc hoặc hạn chế chức năng đáng kể dù đã điều trị bảo tồn.

Cha mẹ nên làm gì khi phát hiện trẻ có bàn chân bẹt?

Điều quan trọng nhất là không quá lo lắng khi thấy lòng bàn chân của trẻ phẳng. Hãy quan sát khả năng đi lại, chạy nhảy, mức độ đau mỏi và sự cân đối giữa hai chân.

Nếu trẻ vận động bình thường và không có triệu chứng, có thể tiếp tục theo dõi trong quá trình phát triển. Khi trẻ đau, dễ vấp, đi lại bất thường, hạn chế vận động hoặc có bàn chân cứng, việc đánh giá sớm sẽ giúp xác định đúng nguyên nhân và lựa chọn hướng hỗ trợ phù hợp, hạn chế những can thiệp không cần thiết.

Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng Giày chân bẹt XiXa tại Xixa.vn để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.

Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.

Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.

Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.

Thông tin chi tiết về các mẫu giày có thể được xem trực tiếp tại https://xixa.vn/.

Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.

Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.

Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.